ชุดบทความ: ภาวะผู้นำสำหรับนักบริหารทรัพยากรบุคคล (ตอนที่11)

                                                                  ความสามารถเชิงสมรรถนะที่4 การนำทีม                                                                                                       

โดย ดิลก ถือกล้า                                       

•         “Nobody is perfect but team can be”.

                                                            - Dr. Meredith Belbin 

ดังที่ได้กล่าวไปแล้วว่า คุณลักษณะของผู้นำในเบื้องต้นที่เป็นเรื่องของการสร้างจากภายในคือ การมีทัศนคติในเชิงบวก อันจะนำไปสู่การสร้างความไว้วางใจจากบุคคลรอบข้าง ซึ่งจะส่งผลให้การสื่อสารเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ และการสื่อสารที่มีประสิทธิภาพนั้น จะเป็นหัวใจสำคัญของการ “นำทีม”

นักบริหารทรัพยากรบุคคลกับการนำทีมนักบริหารทรัพยากรบุคคลมีจะต้องทำงานในฐานะเป็นผู้นำทีมงานข้ามสายงานในหลายๆสถานการณ์ เพื่อบรรลุวัตถุประสงค์ที่หลากหลาย เป็นต้นว่า เพื่อหาข้อสรุปหรือข้อคิดเห็นนำเสนอต่อผู้บริหาร เพื่อปรับปรุงคุณภาพในองค์กร เพื่อแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นในช่วงเวลานั้นๆขององค์กร โดยการนำทีมให้ได้ประสิทธิผลนั้น จะต้องเข้าใจความเป็นทีมใน 2 มิติ คือ องค์ประกอบของทีมที่มีประสิทธิภาพ กับ รู้จักเครื่องมือและการปรับใช้สำหรับการนำทีมในแต่ละวัตถุประสงค์

มิติที่ 1 องค์ประกอบสำคัญที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพของทีม

 •        เป้าหมายจะต้องกำหนดเป้าหมายที่ชัดเจน SMART ทำให้เป้าหมายนั้นเป็นเป้าหมายของทีม  สร้างการมีส่วนร่วมในการกำหนดเป้าหมาย ให้ทุกคนเห็นภาพที่เราต้องการจะไปถึงร่วมกัน กำหนดแผนงานให้ชัดว่าจะทำอะไร เมื่อไหร่ อย่างไร ใครรับผิดชอบ มีทรัพยากรอะไรให้ใช้บ้าง

•        กระบวนการทำงาน มีขั้นตอนการทำงานที่ชัดเจนทั้งในแง่กระบวนการประชุม และกระบวนการลงมือปฏิบัติ  ระบุขั้นตอนก่อนหลัง และลำดับความสำคัญ          ทบทวนกระบวนการอยู่เสมอ    เมื่อเห็นจุดบกพร่องของกระบวนการให้เพิ่มเติม เมื่อเห็นจุดที่ทำให้เกิดความล่าช้าให้ปรับเปลี่ยน  เห็นความเชื่อมโยงของกระบวนงานในทีมกับกระบวนการทำงานอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกัน

•        บทบาทความรับผิดชอบ    กำหนดบทบาทให้เห็นอย่างชัดเจนว่าใครทำอะไร แค่ไหน แต่....อย่าให้การแบ่งบทบาทและความรับผิดชอบเป็นการแบ่งคนออกจากการเกี่ยวข้องกับกระบวนการทั้งหมด  จะต้องแสดงออกทั้งความ “รับผิด” และ   “รับชอบ”

•        ความสัมพันธ์ในทีม ปฏิบัติต่อกันอย่างให้เกียรติ และเข้าใจถึงความแตกต่างๆ  (แสวงจุดร่วม สงวนจุดต่าง – พรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย) สร้างความคิดเชิงบวกให้เกิดขึ้นกับทีมอยู่ตลอดเวลา กระตุ้นและรักษาความมุ่งมั่นให้มีอยู่ตลอดเวลา ให้ความสำคัญกับการสื่อสาร อย่ากังวลกับความล้มเหลว แต่พร้อมรับความล้มเหลวอย่างเข้าใจ สร้างวัฒนธรรมการตั้งคำถาม “ปัญหาเกิดขึ้นเพราะอะไร” แทนการถามว่า “ปัญหาเกิดขึ้นเพราะใคร”

•        การยกย่องยอมรับกันในทีม  แสดงการชื่นชมกับผลสำเร็จที่เกิดขึ้น ในแต่ละช่วงอย่างต่อเนื่อง­       รับประทานอาหารร่วมกันเมื่อโครงการเบื้องต้นสำเร็จ­       ทำเสื้อ T shirt ที่แสดงว่าเราทำอะไรสำเร็จแล้ว ฯลฯ ให้การยกย่องแก่ผู้ที่ทำความดีหรือเสียสละอย่างสูงแก่ทีมทั้งที่เป็นทางการและไม่เป็นทางการ ให้รางวัลแก่ทีมเมื่อบรรลุผลสำเร็จที่วางเอาไว้

 มิติที่ 2 รู้จักเครื่องมือที่ใช้ในการนำทีม

                 การรู้เครื่องมือในการนำทีม ฟังดูเผินๆ อาจเป็นเรื่องธรรมที่ใครๆก็เรียนรู้ได้ แต่เพราะความที่ดูเหมือนธรรมดานี่เอง จึงทำให้หลายคนมองข้ามไป ไม่สนใจที่จะเรียนรู้ ทำความเข้าใจและปรับใช้อย่างจริงจังในกระบวนการทำงานปกติของตน เพราะในความเป็นจริงแล้ว เครื่องมือในการนำทีมตามวัตถุประสงค์ในแต่ละองค์กรนั้น ไม่เพียงแต่เป็นเครื่องมือมาตรฐานที่ใช้อย่างแพร่หลายในองค์กรนั้นๆ แต่ยังสะท้อนถึงวัฒนธรรมาการสื่อสารอย่างหนึ่งที่ได้ฝังรากลึกอยู่ในองค์กร ดังนั้น หากผู้นำคนใหม่ที่เข้าไปในองค์กร สามารถใช้เครื่องมือนำทีมขององค์กรนั้นๆได้เป็นอย่างดีแล้ว ก็จะสามารลดช่องว่างการสื่อสารในเบื้องต้นได้เป็นอย่างมาก    

ตัวอย่างเครื่องมือและการปรับใช้ในการนำทีมในแต่ละวัตถุประสงค์ เป็นต้นว่า

           เครื่องมือเพื่อนำการประชุมอย่างมีประสิทธิภาพ เป็นต้นว่า­      

                                    -  การประชุมแบบมีโครงสร้าง, Six Thinking Hats         

                      เครื่องมือในการระดมความคิด เป็นต้นว่า­      

                                  -  การระดมสมอง ,5 why, Mind Mapping         

                    เครื่องมือในการวิเคราะห์ปัญหาและการตัดสินใจ เป็นต้นว่า­      

                               - CE Diagram, Tree Diagram, FMEA         

                    เครื่องมือในการปรับปรุงและแก้ไขปัญหา เป็นต้นว่า

                    - Pareto, Benchmarking, Process Flow

               ความสามารถนำทีมด้วยมิติข้างต้น สำหรับนักบริหารทรัพยากรบุคคลแล้วจะเป็นการนำไปสู่ความสามารถในการเปลี่ยนแปลง หรือทำให้เกิดสิ่งใหม่ๆขึ้นมาในองค์กรได้ แต่อย่างไรก็ตาม เมื่อจะต้องลงมือสร้างการเปลี่ยนแปลง สิ่งที่จะต้องทำเพื่อลดอุปสรรคในการดำเนินการ จะต้องสามารถประเมินปัจจัยที่เกี่ยวข้องได้อย่างรอบด้านและครบถ้วน ซึ่งจะขอกล่าวถึงในตอนต่อไป  

*ตีพิมพ์ครั้งแรกคอลัมน์  “โลกธุรกิจ” นสพ.กรุงเทพธุรกิจ