ชื่อหนังสือ “Norwegian Wood”

ผู้เขียน : Haruki Murakami  “Norwegian Wood”

โศกนาฏกรรมของมนุษย์ที่มนุษย์ไม่พยายามจะเรียนรู้

ดิลก ถือกล้า

“ดิลก คุณอ่านงานของ Murakami หรือยัง ผมว่า เขาเป็นนักเขียนรุ่นใหม่ที่ยอดเยี่ยมมากเลย” พี่สาทิตย์ วงศ์หนองเตย พูดขึ้นมากับผมระหว่างรับประทานอาหารเย็นในร้านแถวคลองประปาของคืนวันหนึ่ง เมื่อช่วงก่อนการรัฐประหารปี 2549 และจากนั้นผมได้เริ่มรู้จัก Murakami เล่มแรกในฉบับแปลภาษาไทยคือ “วิฬาร์นากาตะ” ผมก็ได้ตกหลุมรักงานเขียนของเขาทันทีที่เริ่มอ่านหน้าแรก จากนั้นก็ทยอยอ่านไปเรื่อยๆ อย่างนกไขลาน เรือลอยเชื่องช้าไปเมืองจีน และอื่นๆ แต่ที่ผมประทับใจมากที่สุดคงเป็นเล่มที่ผมเพิ่งอ่านจบไปคือ “Norwegian Wood” ผมได้หนังสือเล่มนี้ตอนประมาณเดือนตุลาคมที่ผ่านมา วันนั้นเป็นช่วงเย็นๆหลังเลิกงานที่ออฟฟิศสิงคโปร์ ผมไปเดินดูร้านหนังสือในแถบที่ยังไม่มีโอกาสได้ไปในห้างชื่อ Vivo City แล้วไปเจอร้านหนังสือขนาดใหญ่ชื่อ Page One ที่สะดุดตามากคือ เป็นร้านหนังสือที่มีวรรณกรรมชั้นเยี่ยมทั้งรุ่นเก่ากลางใหม่อัดแน่นเต็มร้าน ผมหยิบเล่มนี้มาเพราะกะว่าจะหาร้านกาแฟมุมสบายนั่งอ่านก่อนกลับอพาร์ตเมนท์ แต่พอเริ่มอ่านผมก็รีบกลับที่พักเพื่อจะได้อ่านอย่างเต็มที่โดยไม่มีใครรบกวน

Murakami เล่าเรื่องโดยใช้ผู้เขียนซึ่งเป็นนักศึกษามหาวิทยาลัยในช่วงปี 1960-70 เป็นคนบรรยายว่ากันว่าเขาบรรยายได้ดีมากจนผู้อ่านคิดว่าเป็นตัวเขา ซึ่งเจ้าตัวปฏิเสธว่าเป็นการหยิบจับเรื่องของคนนั้นคนนี้มาบวกกับจินตนาการเท่านั้น เรื่องทั้งหมดจะเป็นความผูกพันของตัวละครไม่กี่ตัว แต่ดูเหมือนทั้งหมดจะเกี่ยวพันกันด้วยอะไรบางอย่างที่เรียงร้อยทุกคนเข้าด้วยกัน ซึ่งเป็นแนวถนัดของ Murakami เริ่มจากความผูกพันของเพื่อน 3 คน คือ ผู้เล่าคือ Toru เพื่อนสนิทคือ Kizuki และคนรักของเพื่อนสนิทคือ Naoko ตั้งแต่ชั้นมัธยม แต่อยู่มาวันหนึ่ง Kizuki เพื่อนสนิทที่สุดของ Toru ก็ฆ่าตัวตายอย่างไม่มีสาเหตุทั้งที่เขาเป็นคนที่สมบูรณ์พร้อม ทำ ให้Toru เริ่มสนิทสนมกับ Naoko ในแบบที่อธิบายลำบาก ภายหลัง Naoko เองก็ต้องเข้ารักษาตัวในสถานพักฟื้นของผู้ป่วยโรคจิตเพราะเธอมีอาการเศร้าซึม โดยอยู่ในความดูแลของผู้ป่วยโรคจิตที่อาการหายเป็นปกติดีแล้วคือ Reiko ที่มีอายุมากกว่า เคยมีสามีมีลูกสาว และเป็นนักเปียนโนฝีมือดีมาก่อน Toru ต้องคอยดูแล Naoko ในเมืองที่ห่างออกไปจากโตเกียว ในขณะเดียวกันตัวเขาเองก็มีชีวตส่วนตามแบบนักศึกษาที่มีเพื่อนสนิทชื่อ Nagasawa ที่เก่งทุกอย่าง มีความสามารถ มีเสน่ห์ต่อผู้หญิงแม้ตัวเองจะมีแฟนที่น่ารักอยู่แล้ว ก็ยังสนุกกับการมี One Night Stand กับหญิงสาวทั่วไป แล้วตัวเองก็จะกลับมาด้วยความรู้สึกว่างเปล่าทุกครั้งหลังความสัมพันธ์ ภายหลังเมื่อ Toru ออกไปร่วมกิจกกรมการล่าหญิงสาวด้วยก็มีความรู้สึกไม่ต่างกัน เพียงแต่ว่า Toru เลือกที่จะหยุด และภายหลังตัวเขาเองก็มีแฟนที่มีตัวตนที่น่าสนใจคือ Midori แต่ด้วยความรู้สึกว่าตัวเองยังผูกพันกับ Naoko มีภาระความรับผิดชอบที่เขาจะต้องทให้ Naoko หายเป็นปกติจากอาการเศร้าซึมให้ได้ ทำให้ความสัมพันธ์กับ Midori ไม่เป็นไปอย่งที่คู่รักควรจะเป็นทั้งที่เธอได้พยายามทุ่มเทให้ขาและดึงเขามาอยู่ในโลกของความเป็นจริง แต่สุดท้าย Naoko ก็ได้ปลิดชีวิตตัวเอง นั่นเป็นเหมือนจุดเปลี่ยนอีกครั้งในการเดินทางของชีวิตของเขา

ผมไม่สามารถจะถ่ายทอดวิธีการนำเสนอและรายละเอียดของ Murakami ได้อย่างถึงอรรถรสที่เขาเขียน เลยอยากให้ลองอ่านดูเอง แต่สิ่งที่ผมได้ซึมซับจากหนังสือเล่มนี้คือ ความสัมพันธ์ของมนุษย์นั้นมันยากเกินกว่าที่จะบอกได้เพียงมิติเดียว คนหนึ่งอาจพร้อมที่จะให้ความรักความผูกพันกับอีกคนหนึ่งซึ่งอยู่ในโลกของความฝันแบบสลัวราง ในขณะที่มีคนที่มีคนที่เป็นตัวตนอยู่ใกล้ๆและจับต้องได้ แต่ตัวเองกลับไม่เอื้มมือไปยึดความสัมพันธ์นั้นไว้ เราจะได้เรียนรู้อีกอย่างหนึ่งว่า ความสัมพันธ์ระหว่างกันมันไม่ใช่เหมือนการซื้อขายสินค้าที่เราจ่ายไปร้อยเราก็จะได้มูลค่าเท่ากับร้อยคืนกลับแม้จะเป็นค่าสมมุติก็ตาม แต่ในความสัมพันธ์ระหว่างคนต่อคนการที่เราให้ไปหนึ่งร้อยเราอาจจะได้คืนกลับมาที่สิบ ยี่สิบ หรือมากกว่าร้อย หรืออาจจะติดลบก็ได้ เมื่อเป็นอย่างนั้นแล้ว สิ่งที่มนุษย์ควรทำอย่างยิ่งคือ การให้อะไรกับผู้อื่นโดยไม่คาดหวังว่าตัวเองจะได้อะไรตอบแทนคืนมาในความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์ต่อมนุษย์ด้วยกัน เพราะมนุษย์จะไม่มีทางจะได้อะไรอย่างที่ตัวเองคาดหวังได้ทั้งหมด แม้เพียงความสัมพันธ์พื้นฐานเล็กน้อยก็ตาม

มันเป็นชะตากรรมปกติที่อยู่กับมนุษย์มาโดยตลอด แต่มนุษย์ก็ไม่เคยเรียนรู้ที่จะเข้าใจมันอย่างถ่องแท้ และอยู่กับมันด้วยความเข้าใจโดยไม่เป็นทุกข์