ชุดบทความ: ภาวะผู้นำสำหรับนักบริหารทรัพยากรบุคคล (ตอนที่3) 

 “ผู้นำ” กับ “ผู้จัดการ”

                                                                                                                                                            โดย ดิลก ถือกล้า                           

           ในเนื้อหาก่อนหน้านี้ ได้เสนอความหมายของภาวะผู้นำในแต่ละช่วง  การพัฒนาการของแนวคิดและงานวิจัยด้านภาวะผู้นำ มาจนถึงปัจจุบัน ประเด็นสำคัญที่อยากจะย้ำก็คือว่า การเปลี่ยนแปลงของแนวดิดภาวะผู้นำในแต่ละช่วงไม่ได้แปลว่าเมื่อมีกรอบความคิดใหม่เกิดขึ้น จะทำให้กรอบความคิดเดิมหายไป เพราะในหลายองค์กรเองก็ยังยึดถือแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำไปในกรอบความคิดที่ตนเชื่อมั่นว่า มีความเหมาะสม หรือสอดคล้องกับวัฒนธรรมขององค์กรของตน  เช่น องค์กรรัฐวิสาหกิจหลายแห่งในเมืองไทยก็ยังเชื่อมั่นในการพัฒนาผู้นำแบบ GRID หรือ กลุ่มบริษัทข้ามชาติบางแห่งก็เชื่อในการพัฒนาผู้นำตามสถานการณ์ของ Hersey & Blachard       

                 เนื้อหาในตอนนี้ จะนำเสนอสิ่งที่หลายคนสงสัยเมื่อได้ทราบแนวคิดของภาวะผู้นำแล้ว ก็ คือ “ภาวะผู้นำ” และ “การบริหารจัดการ” มีความแตกต่างกันอย่างไร และคุณลักษณะบ่งชี้สำคัญคืออะไร ซึ่งผู้เขียนอยากจะเริ่มต้นด้วยข้อเขียนที่ได้ตีพิมพ์ใน Walstreet Journal เมื่อวันที่ 6 มกราคม 2001 โดยได้พูดถึงภาวะผู้นำไว้อย่างน่าสนในว่า “มนุษย์ไม่ได้อยากจะถูกบริหารจัดการ พวกเขาต้องการการนำ มีใครเคยได้ยินผู้จัดการโลกหรือเปล่า ไม่มี แต่ถ้าเป็นผู้นำโลกละก็ ต้องเคยได้ยินแน่ แล้วเรายังมี ผู้นำทางการศึกษา ผู้นำทางการเมือง ผู้นำภูมิภาค ผู้นำลูกเสือ ผู้นำชุมชน ผู้นำแรงงาน ผู้นำธุรกิจ พวกเขานำ ไม่ได้บริหารจัดการ แครอทมักจะเอาชนะไม้เรียว ลองดูม้าของเราซิว่า เราสามารถนำ มันไปที่แอ่งน้ำได้ แต่เราไม่สามารถบริหารจัดการให้มันดื่มน้ำได้  ถ้าเราต้องการบริหารใครบางคน เราต้องบริหารตัวเราเอง ถ้าเราทำได้ดีแล้ว แปลว่าเราพร้อมที่จะหยุดบริหาร และเริ่มต้นนำแล้ว” 

                ดังที่ได้เคยกล่าวไปแล้วว่า ภาวะผู้นำในปัจจุบันได้ถูกเรียกร้องจากแนวทางการบริหารเชิงกลยุทธ์ที่ต้องการให้นำกลยุทธ์ไปสร้างให้เกิดขึ้นจริง และถูกคาดหวังให้นำการเปลี่ยนแปลงในองค์กร ดังนั้น ความแตกต่างของผู้จัดการ กับ ผู้นำ จึงมีความแตกต่างบนแนวความคิดที่ว่านี้ ดังนี้